Jedną z potencjalnych niedogodności zaprezentowanej w odcinku poprzedniem szyny Ulanzi PT-7 może okazać się, w przypadku zastosowania kamery sportowej, czy w ogóle obiektywu szerokokątnego, wejście mikrofonu czy rejestratora, lubo zaś jego osłony przeciwwietrznej, w pole widzenia obiektywu.
Zaradzić temu można do pewnego stopnia odwracając szynę i mocując owo problematyczne utensylium po prawej stronie, czyli dalej od obiektywu - to jednak raz, że powodować może trudność z obsługą spustu kamery, umieszczonego wszak z tejże prawej strony, a dwa, że - o ile, jak w poprzednim przykładzie, stosować będziemy jednocześnie i lampę LED - to zakodowane jest już w naszej podświadomości, że naturalnym kierunkiem padania światła jest strona lewa; innymi słowy - nie pozbawione jest owo rozwiązanie wad, tak formalnych, jak i praktycznych.
Tu zatem przyjść może nam na pomoc kolejny produkt dedykowany vlogowaniu - szyna Ulanzi PT-9.
W przeciwieństwie do poprzedniej prostej PT-7 ta tutaj cokolwiek zaskakuje już kształtem. Jest nieco większa, 14,2 cm długości, wyposażona w standardowe mocowanie na stopkę ISO i w śrubę z gwintem 1/4", otoczoną gumową podkładką, a dzięki specyficznemu wygięciu - stopka ISO wycofana jest do tyłu o jakieś 4 cm, co pozwala odsunąć zamontowana na niej akcesorium poza pole widzenia obiektywu.
Tym razem szyna PT-9 wykonana jest z plastiku, acz bardzo przyzwoitej jakości - zarazem pozwala to ograniczyć jej masę, przy w sumie nienajmniejszych rozmiarach. Od spodu wyposażona jest w dwa metalowe żeńskie gwinty 1/4", jeden pośrodku (z dodatkowymi otworami stabilizującymi systemu ARRI), drugi nieco bliżej śruby mocującej kamerę, co pozwala lepiej wyważyć zestaw na statywie; sama śruba nie ma już jednak od spodu kolejnego gwintu.
Podobnie jak i w poprzednim przykładzie, sprawdza się nieźle w połączeniu z chwytem pistoletowym czy użytym w jego roli statywem stołowym - choć cały zestaw jest już nieco większy.
Szyna ta występuje tez w odmianie PT-8, która wyposażona jest od spodu w zimną stopkę ISO z dodatkowym gwintem statywowym 1/4" - a zatem można zamontować ją tym razem także bezpośrednio na aparat czy kamerę.
Tyle tylko, że właśnie - cena szyny PT-9 uległa ostatnio drastycznemu wzrostowi i oscyluje obecnie w okolicach 50-70 złotych, co nie czyni jej w najmniejszym stopniu atrakcyjną propozycją...
W ramach heroicznej próby aktywizacji tfurczości blogowej możliwie tanim kosztem, spróbujmy może zainicjować cykl prezentacji prostych a najlepiej jeszcze tanich akcesoriów, które niejednokrotnie przejść mogą w obecnej na rynku nawale sprzętu niezauważonymi, czasem po prostu przeoczonymi z racji na swą pozorną zwykłość - a okazują się być zaskakująco praktycznymi.
Na pierwszy ogień zajmijmy się szyną Ulanzi PT-7.
Ulanzi, mimochodem zauważmy, to taki markowy chińczyk - firma specjalizująca się zasadniczo w produkcji wszelakich akcesoriów do vlogowania, czy też filmowania telefonami, kamerami sportowymi czy też po prostu aparatami. Ceny jej produktów wahają się od bardzo przystępnych do zaporowo drogich, choć - z bólem serca przyznać trzeba - w ostatnim roku wzrosły nieraz o jakieś 50-100%, zależnie od produktu, nie będąc już przez to często atrakcyjnymi.
No ale ad rem. Jednym z męczących mnie problemów było wyposażenie mojej nędznej kamery sportowej w lampę LED i ewentualny rejestrator dźwięku (lub na odwrót), jako że nie jest ona kamera produktem na tyle popularnej marki, aby produkowane były do niej dedykowane ramki montażowe z mocowaniami ISO - jak to np.ma miejsce w przypadku kamer GoPro czy DJI. Dedykowane kamerom sportowym lampy LED - ze standardowymi do nich mocowaniami - tez jakoś dostępne są ostatnimi czasy w ograniczonym asortymencie.
A zatem przyjrzyjmy się bohaterce naszej opowieści - krótkiej szynie Ulanzi PT-7.
Z pozoru nic takiego - zwykła metalowa szyna o długości 12,2 cm, posiadająca na jednym końcu integralne mocowanie na stopkę ISO, a na drugim śrubę 1/4" otoczoną niewielką gumową okładziną. Szyna, jak szyna - do tego krótka. Zwrócić trzeba jednak uwagę na jakość - poza wspomnianą gumową naklejką szyna jest całkowicie metalowa, z główką śruby włącznie. A jej niewielkie wymiary dobrze sprawdzą się właśnie z niewielkimi sprzętami.
Oprócz wspomnianych dwóch punktów mocowania szyna posiada na swej długości pięć dodatkowych żeńskich gwintów 1/4", umożliwiających - na przykład - zamontowanie jej na statywie w sposób możliwie dobrze wyważony. Kolejny gwint 1/4" znajduje się, w sumie tradycyjnie, w główce śruby.
W moim przypadku statyw służy głównie w charakterze chwytu pistoletowego, zapewniając wygodny chwyt kamery, ale także zabezpieczając przed wpakowaniem palców w pole widzenia obiektywu - o co, w przypadku trzymania za korpus, zaskakująco łatwo - biorąc pod uwagę bardzo szeroki kąt widzenia jej obiektywu. A zarazem daje to możliwość łatwego i bezpiecznego odstawienia kamery wraz z całym dobrodziejstwem akcesoriów.
Cena PT-7, w przeciwieństwie do wielu innych produktów Ulanzi, nie wzrosła, na szczęścicie, jakoś drastycznie i można ją znaleźć w okolicy 40 złotych. Mało to może nie jest, ale jakość i użyteczność zdają się to rekompensować.
Tym razem zróbmy sobie nieoczekiwanie małą odskocznię do świata współczesnej high tech.
Przyznaję ze wstydem, że swego czasu, niezbyt zresztą odległego, dałem się zwieść światowym trendom i - dodatkowo zachęcony aktualną promocją w jednej z popularnych sieci handlowych - sprawiłem sobie nowomodną zabawkę w postaci gimbala do telefonu, a konkretnie popularnego modelu Feiyu Tech Vlog Pocket. Zakup poprzedziłem, oczywiście, niejakim researchem w sieci, który wykazał, że inwestycja zda się być nader trafioną. Firma uznana jako producent gimbali, model Vlog Pocket nader udany, żeby nie rzec rewolucyjny i rewelacyjny, cena bardzo atrakcyjna - no w sam raz coś dla mnie, do okazyjnej zabawy.
Niedaleka przyszłość pokazała jednak, że bardzo się w swych ocenach zawiodłem. No ale ad rem.
Gimbal jest mały, poręczny i ładnie wykonany - tutaj
naprawdę duże brawa dla producenta. Można go mieć zawsze przy sobie (składa się
do naprawdę kieszonkowych rozmiarów), trzyma się wygodnie (dla poprawy chwytu
można przedłużyć go załączonym trójnogiem – choć w praktyce okazało się to
niepotrzebne), bateria trzyma długo. W zestawie zamieszczono nawet fajny woreczek transportowy. Rozmieszczenie przycisków jest wygodne, obsługa rewelacyjnie prosta i
intuicyjna, dużą zaletą jest też brak jakiejkolwiek konieczności wyważania
gimbala. Jedynie, do pełni szczęścia, przycisk nagrywania mógłby być jakoś
wyróżniony – czy to wielkością, czy kolorem.
To w zasadzie wszystkie zalety gimbala, bo w użyciu wychodzą
już tylko wady.
Na początek aplikacja Feiyu ON – z pozoru wygląda ładnie, ale na moim
telefonie z Androidem to po prostu dramat, tragedia i masakra w jednym.
Nie nadaje się do filmowania, oferując u mnie jedynie rozdzielczość 720p 30
fps, do tego obraz jest zbyt silnie wyostrzony, szarpany niczym przy 3 kl/s, co
chwilę gubi się ostrość i skacze ekspozycja – patrząc na film można dostać
oczopląsu. Funkcji filmowych aplikacji zatem nie testowałem, bo było to po
prostu bezcelowe. Fotografowanie działało w ograniczonym zakresie, zdjęcia superszerokokątne (3x3) dało się
robić, ale panoramy 180 czy 360 stopni - już nie (gimbal rozpoczynał panoramowanie, po czym po jakiejś sekundzie przerywał je i wracał w położenie początkowe, żadnego obrazu nie zapisując). Na szczęście gimbal można
sparować z telefonem bez użycia aplikacji Feiyu ON i przycisk spustu normalnie działał
ze standardową aplikacją telefonu. Tyle, że pożegnać się mogłem z wieloma funkcjami oferowanymi przez gimbal wraz z aplikacją, jak na przykład potencjalnie nader użyteczne automatyczne śledzenie wybranego obiektu.
Wracając do samego gimbala - przede wszystkim Vlog Pocket stabilizuje
mocno tak sobie, w moim przypadku dramatu nie było, ale zachwytu też nie budził.
W chodzie czy nawet biegu stabilizacja robi niejakie wrażenie (zwłaszcza w
porównaniu do niestabilizowanego telefonu), niestety przy statycznych ujęciach
obraz lekko się trzęsie i chwieje we wszystkich osiach – w tym przypadku
praktycznie nie widać efektów użycia gimbala. Do vlogovania może Vlog Pocket
wystarczy, do bardziej filmowych zastosowań stabilizuje zdecydowanie za słabo i
do tej roli zdecydowanie się nie nadaje – tu konieczna jest dodatkowa
stabilizacja, czy to w telefonie, czy w postprocesie. Przynajmniej tak było w
moim przypadku – bo można i na Youtube znaleźć filmy z Vlog Pocketa, gdzie
stabilizacja w marszu jest po prostu żadna i ujęcia wyglądają jak nakręcone
telefonem trzymanym po prostu w ręku.
Co więcej, Vlog Pocket bardzo słabo sprawdza się przy ruchach
telefonu podczas nagrywania. Przede wszystkim widoczna jest zbyt gwałtowna
reakcja gimbala na ruchy ręki przy obrotach lewo-prawo, a zwłaszcza góra-dół,
przez co ujęcia wyglądają sztucznie, niczym ze zdalnie sterowanej kamery
monitoringu – ruchom gimbala zdecydowanie brak płynności, zbyt gwałtownie rusza
z miejsca, porusza się z jednostajną prędkością i zbyt gwałtownie się
zatrzymuje. Na nagranym materiale wygląda to naprawdę BARDZO słabo.
Zdecydowanie zbyt szybka jest tu reakcja gimbala w pionie. Przy dynamicznych
ujęciach w ruchu gimbal ma też tendencję do wykonywania serii krótkich obrotów
w osi pan z przerwami, zamiast jednego płynnego ruchu - co niewątpliwie wynika ze zbyt wysokiej
czułości i zbyt słabego tłumienia ruchów ręki. Odnoszę ogólnie wrażenie, że
najlepiej sprawuje on się przy dość szybkich ruchach.
Reset gimbala (powrócenie do pozycji neutralnej) jest bardzo
szybki, gwałtowny i stąd absolutnie nie można go wykonywać podczas filmowania.
Ale to jeszcze nic. Już pierwszy dzień używania Vlog Pocketa
ujawnił szereg dokuczliwych wad, przekreślających w praktyce jego użyteczność
do filmowania.
W chwili wciśnięcia przedniego
przycisku spustu funkcyjnego, w celu przejścia w tryb śledzenia, gimbal wykonuje
najczęściej przypadkowy obrót w bok w osi pan o kilka-kilkanaście stopni.
Ergo, podczas filmowania nie można włączać trybu śledzenia, aby skierować
aparat w górę lub w dół, bo skutkuje to szarpnięciem aparatu w bok.
Wciśnięcie przycisku spustu po
resecie, który wiązał się z obrotem gimbala w osi pan zawsze powoduje
mimowolny obrót w osi pan w kierunku przeciwnym do tego, który nastąpił
podczas resetu.
Przy przekraczaniu kąta
podniesienia ok. +45 stopni, czy to przy ruchu w górę czy w dół, następuje
mimowolny obrót gimbala w bok w osi pan, podobny jak w punktach 1 i 2.
Gimbal ma problemy z
utrzymaniem telefonu w osi roll, wykazując tendencję do przechylania w
lewo, na co nie pomaga kalibracja, a nawet po kalibracji bywało gorzej niż przed nią.
Podczas panoramowania telefon
przechyla się w osi roll w kierunku panoramowania - przy panoramowaniu w
lewo telefon przechyla się w lewo, przy panoramowaniu w prawo telefon
przechyla się w prawo.
Przy zmianie orientacji
telefonu z poziomej na pionową i vice versa telefon przyjmuje pozycję
wyraźnie przechyloną na bok w osi roll.
Zgłosiłem
reklamację, która została uznana i zaklasyfikowana jako zwrot pieniędzy lub
wymiana sprzętu. W swej naiwności zgodziłem się na wymianę – i to był kolejny błąd.
Nowy
egzemplarz Vlog Pocket od razu po wyjęciu z pudełka wykazywał bowiem WSZYSTKIE
wymienione powyżej wady. Wszystkie, co do jednej. Gdyby nie inny numer seryjny,
myślałbym wręcz, że to ta sama sztuka. Ba, wystąpiła w nim jeszcze kolejna
usterka (której w poprzednim może po prostu nie dostrzegłem?): jeśli gimbal
kierowało się w górę na tyle wysoko, że wystąpił wspomniany mimowolny obrót w
osi pan, to następnie każde wciśnięcie i każde puszczenie przycisku spustu
funkcyjnego powodowało obrót gimbala w lewo w osi pan - o tę zwyczajową wartość
kilku-kilkunastu stopni. W ten sposób kilkakrotnie wciskając i puszczając
przycisk spustu można wręcz było wręcz obrócić gimbal do tyłu.
Ergo, skoro dokładnie
ten sam zestaw problemów trapi dwa gimbale kupione w odstępie pół roku, nie są
to żadne przypadkowe usterki pojedynczego egzemplarza, ale immanentne cechy
gimbala Vlog Pocket, sprawiające zarazem, że jest on po prostu
bezużyteczny do filmowania. I nie, żebym miał wyjątkowego pecha - bo takie same
problemy ze stabilizacją w osiach pan i roll dostrzec można także na niektórych
filmach na Youtube, tyle, że nikną one w ogólnym zalewie ochów i achów.
Z gimbalem
Vlog Pocket i aplikacją Feiyu ON rozstałem się zatem bez żalu, nie mam też
zamiaru ryzykować ponownego zakupu jakiegokolwiek produktu firmy Feiyu Tech.
Reasumując –
Vlog Pocket jest gimbalem dość słabo stabilizującym, wyposażonym w bezużyteczną
pod Androidem aplikację, bardzo źle sprawdzającym się przy ruchach aparatu
podczas filmowania i trapionym przez szereg usterek będących najwyraźniej
skutkami błędów w oprogramowaniu. W żadnym razie nie można go zatem traktować
jako pełnowartościowy produkt wart kupna.
Podobnie zresztą jak i całą produkcję firmy Feiyu Tech najlepiej obchodzić szerokim łukiem - z opinii użytkowników wynika niezbicie, że ona dobrze prezentuje się tylko w reklamach i na papierze, w prawdziwym życiu okazuje się, że są to urządzenia bardzo niedopracowane i awaryjne.
Blog niniejszy zainaugurowany został przed laty wpisem poświęconym liczbie naświetlania. Temat to i wcale zajmujący, w praktyce (szczególnie naszej ulubionej, teoretycznej) nawet całkiem przydatny, warto by może jeszcze przez chwilę nad nim się pochylić.A mianowicie, zastanowić się nad przełożeniem wartości parametrów ekspozycji na tęże liczbę naświetlania.
Na marginesie - a po co ona komu? W sumie, to przydać się może choćby do wyliczenia różnych rzeczy, na przykład natężenia oświetlenia w luksach na podstawie parametrów ekspozycji, porównania różnych wyników pomiaru światła itd.
Wracając do tematu, w praktyce jest to przecież proste, nawet w pierwszym zalinkowanym wpisie podane były odpowiednie tabele... No właśnie, ale podane były tylko dla pełnych wartości przysłon i czasów, a i tak w ograniczonym zakresie. Owszem, w jakimś tam stopniu łatwe jest to do ogarnięcia w pamięci, na przykład - co łatwo choćby zapamiętać na moim ulubionym przykładzie aparatu Smiena, o zakresie ekspozycji 8-16 EV - zarówno czas 1/15 s, jak i przysłona 1:4, posiadają wartości 4, a czas 1/250 s i przysłona 1:16 - wartości 8. No i na tej bazie, można już, odpowiednio dodając lub odejmując stopnie, pomaganie sobie palcami nie jest przy tym zabronione, wyliczyć wartość ekspozycji dla innych kombinacji parametrów - na przykład 1/60 s i przysłona 1:11 dają ekspozycję 6+7 = 13. W sumie nieskomplikowane.
Zresztą, tu dygresja, bywało też ongi jeszcze prościej - były wszak aparaty, które oprócz zwykłych skal przysłon i czasów miały dodatkowo naniesione odpowiadające im skale liczby naświetlania. Żeby daleko nie szukać, jak choćby Smieny drugiej generacji, żeby najpopularniejszy model Smiena 8 (bez M!) wspomnieć. Albo i jeszcze lepiej, były i aparaty, które od razu operowały sumaryczną liczbą naświetlania dla ustawionej pary przysłona/czas, jak możemy zobaczyć na zdjęciu poniżej - w okienku po lewej na czarnym pierścieniu poniżej pierścienia przysłony.
No ale wyobraźmy sobie, że nie dysponujemy żadnym z takich udogodnień, a nieoczekiwanie wyszedł nam z pomiaru np. czas 1/40 s i przysłona 1:7,1. Eeee... No oczywiście, można z całkiem akceptowalnym przybliżeniem, szczególnie gdy zajmujemy się fotografią tradycyjną, przyjąć po prostu dla 1/40 s wartość 5,5, a dla 1:7,1 wartość również 5,5, nie wnikając nawet, czy dotyczą one parametry 1/5, 1/3 czy 2/3 stopnia, ale gdybyśmy jednak chcieli być dokładniejsi? Tu, oczywiście należało by użyć de facto wartości EV 5,3 dla czasu i 5,7 dla przysłony (a więc razem daje to ekspozycję 11), no ale taka ocena ułamka stopnia na oko może być złudna. Zwłaszcza, że nieraz trudno nawet zorientować się, z jakim skokiem podane są te parametry. Wypadałoby mieć zatem monumentalną tabelę, zawierającą w odpowiednio dużym zakresie przysłon, a zwłaszcza czasów, wartości EV dla 1/3, 1/2, 2/3 i pełnych stopni. No można, acz sporawa by była.
Ale okazuje się też, że wartość ekspozycji w EV można po prostu obliczyć na podstawie całkowicie dowolnych, nawet zupełnie niestandardowych, wartości przysłony oraz czasu - i to z bardzo prostego wzoru:
EV = log2 (k2 / t)
gdzie
EV - liczba naświetlania
k - liczba przysłony
t - czas naświetlania, ale uwaga - podany w sekundach jako wartość rzeczywista, czyli w przypadku czasu np. 1/60 s podstawić należy 1:60 = 0,17, a nie 60; ale też, biorą pod uwagę, że dzielimy tu przez ułamek z licznikiem 1, możemy po prostu ułatwić sobie życie i od razu pomnożyć przez 60, zamiast dzielić przez 1/60 czyli 0,17.
Wzór ten, zapisać też możemy w postaci strawniejszej dla kalkulatora jako EV = ln (k2 / t) / ln 2, a skoro ln 2 jest tu wartością stałą, jako wręcz:
EV = 1,44 * ln (k2 / t)
Czyli, przykładowo, dla naszej nieszczęsnej pary 1/40 s i 1:7,1, stosując już myk z mnożeniem przez mianownik wartości czasu, otrzymujemy:
Trzeba tu jeszcze zwrócić uwagę, na kwestię precyzji otrzymywanych wyników. W powyższym przykładzie miast okrągłej wartości 11 wyszło nam jakieś 10,96 - istotne to, czy nie? Mając zatem na uwadze, że zmiana naświetlania o 1/3 stopnia, czyli w praktyce najmniejsza możliwa do ustawienia w przeciętnym aparacie, zmienia odpowiednio liczbę naświetlania o 0,33, to różnicę tę uznać wypada za pomijalnie małą i przejmować się nią nie ma co, a wszelakie wyniki dla wygody zaokrąglać sobie można spokojnie nawet nie do 0,1, ale i do 0,2.
Na ścieżkach radosnych fotograficznych eksperymentów czasów młodości zdarzało mi się onegdaj - z braku lepszych pomysłów - wykorzystywać do makrofotografii wierny aparat Zenit z heliosem 44M-4 i soczewką nasadkową w postaci przyłożonej ręką zwykłej lupy PZO o powiększeniu 3x (a alternatywnie używałem także nawet soczewki wymontowanej na tę okazję doraźnie z radzieckiej lunety 20x50).
No właśnie, ale jak zatem przekłada się powiększenie lupy czy innej soczewki - podane właśnie w postaci krotności - na bardziej użyteczne parametry fotograficzne? A przecież, poza wszystkim, może się zresztą i dziś zdarzyć, że jakiś ambitny producent opisze
fotograficzną soczewkę nasadkową wartością jej powiększenia, a nie
dioptrażem. No więc jak to jest? Ile uda się na tym ugrać?
Tu, na szczęście, sytuacja znów nie jest skomplikowaną.
Wzór na powiększenie lupy ma bowiem postać:
p = (d/fL) + 1
gdzie
p= powiększenie
d- odległość dobrego widzenia, w praktyce 25 cm czyli 250 mm
fL- ogniskowa lupy
Ten ostatni parametr interesuje nas szczególnie, bo, jak wiemy z wpisu poświęconego matematycznym prawidłom makrofotografii, ostrość przy użyciu soczewki nasadkowej (i obiektywu ustawionego na nieskończoność) uzyskuje się w odległości przedmiotowej równej jej ogniskowej. Mówiąc prościej, z soczewką nasadkową fotografuje się wtedy z odległości zbliżonej do ogniskowej soczewki.
Przekształcając zatem wzór w celu wyliczenia ogniskowej soczewki otrzymujemy postać:
fL = d / (p-1)
Czyli, dla przykładu, używana przeze mnie onegdaj do fotografowania lupa o powiększeniu 3x miała ogniskową fL = 250 / (3-1) = 125 mm = 12,5 cm. Zatem fotografować z nią mogłem z odległości maksymalnie 12,5 cm (a także, oczywiście, cokolwiek mniejszej, po ustawieniu obiektywu na mniejszą odległość obrazową).
A dalej osiąganą skalę odwzorowania, czy co tam jeszcze może być potrzebne, wyliczyć możemy sobie z wcześniej podanych wzorów. Np. skala odwzorowania z soczewką nasadkową wyniesie:
β = D * f /1000
gdzie
β- skala odwzorowania (stosunek wielkości rzeczywistego przedmiotu do jego obrazu na matrycy czy błonie)
D - siła skupiająca soczewki (czyli lupy) w dioptriach, czyli metr podzielony przez ogniskową lupy
f - ogniskowa obiektywu
stąd otrzymujemy po prostu
β = f / fL
Czyli, przy powyższym przykładzie zenita i lupy pozostając, obiektyw Helios 44M-4 o ogniskowej 58 mm z lupą o powiększeniu 3x, czyli o ogniskowej 125 mm, pozwala na uzyskanie minimalnej skali odwzorowania β= 58 / 125 = 0,46.
No ale jak sprawa wygląda w przypadku jakiejś, dowolnej soczewki, jak choćby tej wykręconej z lunety? Jaką może ona mieć ogniskową? Tu chyba nie ma co wdawać się w skomplikowane pomiary i obliczenia, najprościej po prostu zmierzyć, w jakiej odległości tworzy ona ostry obraz przedmiotu znajdującego się w nieskończoności - czyli, trywialnie rzecz ujmując, zmierzyć z jakiej odległości wypala się nią w słoneczny dzień dziurę w kartce. To będzie właśnie jej ogniskowa.
I niech mi ktoś powie, że fotografia nie jest zabawna?
Skoro już poruszonem był nie tak dawno temat parasolki-softboksu, zwrócić wypada uwagę na tyleż nieoczekiwane, co zaskakujące niebezpieczeństwo wiążące się ostatnimi czasy z nabyciem tego atrakcyjnego akcesorium.
Na początek przyjrzyjmy się dla formalności samej instalacji takiej parasolki.
Montuje się ją jak zwykłą parasolkę fotograficzną, czy to bezpośrednio do flesza studyjnego, czy w uchwycie statywowym do flesza reporterskiego. Flesz zagląda do wnętrza parasolki poprzez otwór w dyfuzorze, zlokalizowany powyżej jej pręta, uszczelniony ściąganym taśmą kołnierzem. Dodatkowy suwak poniżej służy do rozpinania dyfuzora w celu złożenia parasolki.
Proste i oczywiste. Gdzież więc wspomniane na początku zagrożenie?
Ano w owym otworze na flesz właśnie. Trudno bowiem odgadnąć, jakimi pokrętnymi torami poruszały się myśli chińskich producentów, ale w sprzedaży różnych sklepów pojawiły się ostatnio parasolki-softboksy (zarówno o średnicach 84 cm i 110 cm) całkowicie wynaturzające podstawowy sens swej konstrukcji - w których pręt przechodzi nie na skraju otworu na flesz, ale centralnie przez jego środek. Eeeee... Serio.
O ile flesz reporterski da się jeszcze nieco na wcisk przepchnąć pomiędzy prętem i krawędzią otworu, napinając cokolwiek dyfuzor (choć tak asymetryczne zaciągnięcie uszczelniającego kołnierza nie jest już specjalnie wygodne), to wpakowanie w coś takiego lampy studyjnej jest zadaniem zgoła beznadziejnym - parasolka musiałaby wszak być zamontowana centralnie pośrodku palnika...
Jak zresztą widzimy powyżej, na przykładzie zdjęć z ofert, problem dotyczy zarówno parasolek-softboksów refleksyjnych, jak i transparentnych.
Ani na chwilę więc nie można porzucić podczas zakupów rewolucyjnej czujności, a wysyłkowy zakup parasolki-softboksu stał się w ttej chwili prawdziwą jazdą po bandzie! Co za czasy...
Jednym z prostych i kuszących swą ekonomiczną oraz użytkową efektywnością akcesoriów studyjnych czy oświetleniowych jawią się parasolki-softboksy. Nader proste w rozkładaniu i montażu, niewymagające dość kosztownych dodatkowych akcesorów w rodzaju uchwytów w sytemie Bowens, a zdające się oferować w zasadzie funkcjonalność zbliżoną do prawdziwych softboksów. Ich użycienie różni się w zasadzie niczym od zwykłej parasolki fotograficznej - no może poza sposobem montażu flesza (o ile używa się flesz aparatowy), który musi być tu położony wzdłuż pręta parasolki.
Całość wygląda, nie przymierzając tak, jak w autoiluminacji poniżej.
Niby fajnie, niby działa, ale gdy przyjrzy się człek temu uważniej, to dostrzeże, że dyfuzor takiego parasolko-softboksa oświetlony jest przez flesz aparatowy dość nierównomiernie, głównie na środku - co przełoży się w sposób oczywisty na nieco mniejszą niż można by oczekiwać miękkość światła.
Postanowiłem więc pokombinować, jakby tu zoptymalizować taki zestaw.
Na pierwszy ogień, jako punkt odniesienia spójrzmy na efekt, jaki daje goły flesz (w tym przypadku Yongnuo YN460-II, umiejscowiony tak, że czoło reflektora znajduje się w płaszczyźnie dyfuzora. Zdjęcia wykonane były z parasolką-softboksem średnicy 84 cm, na minimalnej energii flesza, przy czułości 100 ISO i przysłonie 5,6, aby, dzięki skąpemu naświetleniu lepiej widoczny był rozkład światła na dyfuzorze.
Widać, że softboks pracuje w takiej konfiguracji głównie połową swej średnicy; oczywiście jego zewnętrzne partie też coś tam dokładają do oświetlenia, ale gros światła mamy jak z softboksa średnicy powiedzmy 50 cm.
No dobrze, a więc poszerzmy kąt świecenia flesza, wysuwając wbudowany dyfuzor szerokokątny.
Sytuacja się poprawiła w sposób zauważalny, ale i tak główne pole świecenia ma średnicę jakichś 55 cm. Hmmm. Wciąż nie to.
No to wypadałoby jeszcze poszerzyć kąt świecenia flesza. A więc chowamy dyfuzor wbudowany, a zakładamy na głowicę dyfuzor typu stofen.
Różnica w średnicy hotspotu żadna, choć nieco jaśniejsze są zewnętrzne partie softboksa - ale dalej nie jest to efekt, jaki chciałbym zobaczyć, Czyli szukamy dalej. To może jednak do stofena jednak dodać dyfuzor wbudowany?
Praktycznie bez różnicy jeśli chodzi o średnicę hotspotu, choć może oświetlenie partii wewnętrznych i zewnętrznych jest bardziej równomierne?
Tym niemniej, jak widać, nie tędy droga. Flesz już szerzej świecić nie będzie, a efekt wciąż daleki od ideału. Widać wręcz, że jakakolwiek naprawdę zauważalna różnica występuje w zasadzie tylko pomiędzy gołym fleszem, a fleszem o kącie świecenia poszerzonym przez zastosowanie jakiegoś dyfuzora, czy to stofena czy wbudowanego. Czyli potrzebne jest jakieś inne rozwiązanie systemowe. Ale jakie?
Pierwsze, co rzuca się w oczy, to to, że parasolka taka to praktycznie zwierciadło wklęsłe, które w naturalny sposób skupia padające nań światło w swej centralnej części. Spróbujmy więc wsunąć flesz (wciąż z założonym stofenem) nieco do wnętrza parasola, aby oddalić go od ogniska zwierciadła.
(Nie)oczekiwanie widać w końcu niejaką poprawę. Czyżby tu był haczyk? No to spróbujmy rozwiązania ekstremalnego - wsuńmy flesz do wnętrza parasola praktycznie tak głęboko, jak się da, na ile pozwalają pręty.
Tu wreszcie widać, że parasolka zaczyna pracować zdecydowaną większością swej średnicy. Oświetlenie dyfuzora nie jest może jakieś super równomierne, ale ze wszystkich przetestowanych kombinacji pochodzi z największej powierzchni. Lepiej już chyba nie będzie...
Czyli wychodziłoby z tego, co może wypadałoby i jeszcze indywidualnie ocenić, że w przypadku używania takiej refleksyjnej parasolki-softboksa flesz aparatowy, zaopatrzony w taki czy inny dyfuzor, wypada wsunąć na co najmniej połowę jej głębokości.
Problem tu pojawia się jeno taki, że większość flesza jest wtedy ukryta w rękawie osłaniającym wycięcie w dyfuzorze, co nie ułatwia choćby regulacji energii błysku - no chyba, że dokonuje się tego zdalnie (czy w ogóle w TTL).
